Schoon stoken: zo stook je verantwoord met het Schoon Stoken Advies

Een houtkachel zorgt voor warmte en sfeer in huis. Maar wist je dat de manier waarop je stookt veel invloed heeft op de verbranding, rookontwikkeling en vervuiling van je schoorsteen?

Veel mensen hebben ooit geleerd om een vuurtje van onderaf aan te steken: aanmaakmateriaal onderin, kleine houtjes erop en vervolgens de grotere houtblokken. Toch kan het beter.

Met het Schoon Stoken Advies van Schoorsteenvegerdirect.nl helpen onze aangesloten schoorsteenvegers je om bewuster en verantwoord te stoken. Daarbij letten we niet alleen op een schoon rookkanaal, maar ook op het hout dat je gebruikt, de luchttoevoer, het weer en de manier waarop je de kachel aansteekt.

Belangrijk: helemaal schoon bestaat niet bij houtstook. Bij de verbranding van hout komen altijd fijnstof en andere schadelijke stoffen vrij. Als je ervoor kiest om hout te stoken, kun je met goed stookgedrag de rook en overlast wel zoveel mogelijk beperken.

Wat is schoon stoken?

Met schoon stoken bedoelen we dat je probeert het hout zo goed mogelijk te laten verbranden en daarbij rekening houdt met je eigen veiligheid en je omgeving. Een goede verbranding begint daarom al voordat de eerste vlam zichtbaar is.

Ons Schoon Stoken Advies bestaat uit een aantal eenvoudige uitgangspunten:

1. Controleer eerst of het een geschikt moment is om te stoken.
2. Gebruik alleen schoon, droog en onbehandeld hout.
3. Zorg voor voldoende luchttoevoer.
4. Steek je houtkachel aan volgens de Zwitserse methode.
5. Laat het hout goed branden en voorkom langdurig smeulen.
6. Zorg dat je schoorsteen regelmatig wordt gecontroleerd en geveegd.

Hieronder leggen we deze stappen verder uit.

1. Kijk vóór het stoken naar de Stookwijzer

Een mooie koude avond betekent niet automatisch dat het ook een geschikt moment is om de houtkachel aan te steken.Bij weinig wind blijft houtrook bijvoorbeeld langer rondom woningen hangen. Dat kan voor extra luchtvervuiling en overlast bij omwonenden zorgen.

Controleer daarom voordat je gaat stoken altijd de Stookwijzer. Deze geeft op basis van onder andere de wind en luchtkwaliteit aan of hout stoken op dat moment wordt afgeraden.

Bij code oranje is het advies om geen hout te stoken. Bij code rood luidt het advies om het vuur uit te laten.

Controleer daarnaast of jouw gemeente aanvullende regels voor houtstook heeft.

2. Gebruik droog en onbehandeld hout

Goed stoken begint bij goed brandhout. Gebruik uitsluitend droog en onbehandeld hout. Hout dat nog veel vocht bevat verbrandt minder goed en zorgt voor meer rook en roetvorming.

Als praktische richtlijn kun je een vochtpercentage van minder dan 20% aanhouden. Met een eenvoudige houtvochtmeter kun je dit zelf controleren.

Gebruik geen:

• geverfd hout;
• geïmpregneerd hout;
• spaanplaat of ander plaatmateriaal;
• afvalhout;
• papier of karton als brandstof.

Deze materialen horen niet in de houtkachel.

3. Zet de luchttoevoer voldoende open

Vuur heeft zuurstof nodig. Een veelgemaakte fout is het sterk dichtzetten van de luchttoevoer om het hout langer te laten branden. Het vuur gaat daardoor echter eerder smeulen en het hout verbrandt minder volledig.

Dat kan zorgen voor meer rook en voor extra afzetting van onder andere creosoot in het rookkanaal.

Zet daarom bij het aansteken de luchttoevoer volledig open en zorg tijdens het stoken voor voldoende zuurstoftoevoer.

4. Gebruik de Zwitserse methode

Dan komen we bij misschien wel het belangrijkste onderdeel van ons Schoon Stoken Advies: de Zwitserse methode. Deze manier van aansteken wordt ook wel omgekeerd stoken genoemd.

Normaal gesproken wordt een houtvuur vaak onderaan aangestoken. Bij de Zwitserse methode doen we precies het tegenovergestelde.

We steken het vuur bovenaan aan.

Zo bouw je het vuur op

Begin onderin de houtkachel met een laag grotere, droge houtblokken. Leg daar dwars een volgende laag houtblokken bovenop. Vervolgens bouw je de stapel verder op met kleinere en dunnere stukken hout. Bovenaan komen het fijne aanmaakhout en geschikte aanmaakblokjes.

De opbouw ziet er dus ongeveer zo uit:

Bovenaan:
Aanmaakhout + aanmaakblokjes

Daaronder:
Dunne stukken hout

Daaronder:
Middelgrote stukken hout

Onderaan:
Grote houtblokken

Open vervolgens de luchttoevoer van de kachel en steek het vuur bovenaan aan. Het vuur werkt zich daarna geleidelijk van boven naar beneden door de houtstapel.

Bekijk hier de video

Waarom van boven naar beneden?

Doordat het vuur bovenaan begint, warmt de houtstapel geleidelijk op. De vrijkomende houtgassen gaan door het hete gedeelte van het vuur voordat ze richting het rookkanaal verdwijnen.

De Brandweer adviseert deze omgekeerde stookmethode omdat hiermee minder aanslag in de schoorsteen ontstaat.

Het voelt misschien vreemd wanneer je jarenlang gewend bent geweest een vuur onderaan aan te steken, maar na een paar keer wordt het stapelen al snel routine.

5. Laat het vuur branden, niet smeulen

Een houtkachel hoeft niet voortdurend op maximale kracht te branden, maar probeer te voorkomen dat hout lange tijd ligt te smeulen. Knijp de luchttoevoer daarom niet volledig af om nog wat langer met dezelfde houtblokken te kunnen doen.

Let tijdens het stoken ook op het vuur. Een goed brandend vuur en voldoende zuurstoftoevoer helpen bij een betere verbranding. Voeg bovendien niet steeds grote hoeveelheden hout tegelijk toe. Volg hierbij ook altijd de gebruiksaanwijzing en het advies van de fabrikant van je houtkachel.

6. Denk ook aan je buren

Schoon stoken houdt niet op bij de schoorsteen. Houtrook verspreidt zich in de omgeving en kan bij omliggende woningen naar binnen komen. Vooral bij weinig wind kan rook lang tussen woningen blijven hangen.

Houd daarom rekening met je omgeving. Ruik je buiten veel rook of blijft de rook rondom de woning hangen? Dan is dat een duidelijk signaal om kritisch naar je stookgedrag te kijken of het vuur uit te laten. De Stookwijzer helpt je om vooraf een betere afweging te maken.

7. Laat je schoorsteen regelmatig vegen en controleren

Ook wanneer je volgens de Zwitserse methode stookt, blijft onderhoud van het rookkanaal noodzakelijk. Tijdens het stoken kunnen roet en andere verbrandingsresten zich in de schoorsteen ophopen. Vooral creosoot kan bij onvoldoende verbranding voor een brandbare laag in het rookkanaal zorgen.

Een schoorsteenveger verwijdert deze aanslag en kan tegelijkertijd kijken naar de conditie en doorgang van het rookkanaal. Een schoon rookkanaal én goed stookgedrag horen daarom bij elkaar.

Schoon Stoken Advies: onze praktische checklist

Ga je de houtkachel aansteken? Loop dan eerst deze punten langs:

• Bekijk de actuele Stookwijzer.
• Controleer eventuele regels van je gemeente.
• Gebruik droog hout met bij voorkeur minder dan 20% vocht.
• Gebruik alleen schoon en onbehandeld hout.
• Open de luchttoevoer voldoende.
• Bouw het vuur op volgens de Zwitserse methode.
• Steek het vuur bovenaan aan.
• Laat hout niet langdurig smeulen.
• Houd rekening met rookoverlast voor je buren.
• Laat je schoorsteen regelmatig vegen en controleren.

Onthoud vooral: eerst kijken, dan stapelen, vervolgens van bovenaf aansteken.

Een schone schoorsteen begint ook bij hoe je stookt

Een schoorsteenveger kan het rookkanaal reinigen, maar wat er gedurende het stookseizoen in dat kanaal terechtkomt, wordt voor een belangrijk deel bepaald door hoe je de houtkachel gebruikt.

Daarom kijken we met het Schoon Stoken Advies verder dan alleen het periodiek vegen van de schoorsteen.

Onze aangesloten schoorsteenvegers helpen je niet alleen met een schoon rookkanaal, maar kunnen je ook adviseren over veilig en verantwoord stoken.

Hulp nodig van een schoorsteenveger?

Wil je jouw schoorsteen laten vegen of controleren? Via Schoorsteenvegerdirect.nl kom je eenvoudig in contact met een aangesloten schoorsteenveger bij jou in de regio.

Zo ga je goed voorbereid het stookseizoen in: met een schoon rookkanaal én de kennis om je houtkachel op een betere manier te gebruiken.